Hallucinatie (AI)
Een hallucinatie is een antwoord van een AI-model dat aannemelijk klinkt maar niet klopt, zoals een verzonnen feit, bron of link.
Ook wel: AI-hallucinatie · verzinsel van AI · confabulatie
Wat is Hallucinatie?
AI-modellen kunnen met grote stelligheid dingen zeggen die niet waar zijn. Dat heet een hallucinatie. OpenAI omschrijft het als aannemelijke maar onjuiste uitspraken van taalmodellen. Google Cloud noemt het onjuiste of misleidende output, en geeft als voorbeeld zelfs links naar pagina's die nooit hebben bestaan.
Waarom gebeurt het? Google Cloud noemt onder meer gebrekkige trainingsdata en een gebrek aan ‘grounding’: het model is niet gekoppeld aan echte, gecontroleerde feiten. OpenAI legde in september 2025 een extra oorzaak uit: training en tests belonen vaak gokken. Een gok kan punten opleveren, ‘ik weet het niet’ levert niets op. Modellen leren dus te gokken.
Volgens OpenAI blijven hallucinaties een fundamentele uitdaging voor alle grote taalmodellen. Ze zijn niet helemaal te voorkomen, maar wel te verminderen, bijvoorbeeld als een model vaker aangeeft dat het iets niet weet.
Wat helpt? Google Cloud noemt onder meer het model ‘gronden’ in je eigen documenten met RAG, duidelijke sjablonen en expliciete instructies. In de praktijk: geef de AI de bron mee, vraag om bronvermelding, en controleer feiten zelf.
Hallucinaties kunnen ook over jouw bedrijf gaan. Een AI-assistent kan verkeerde openingstijden, prijzen of diensten noemen. Duidelijke, actuele en overal gelijke informatie op je site en profielen verkleint die kans, maar sluit het niet uit.
Waarom dit voor jouw bedrijf uitmaakt
Wie AI gebruikt voor teksten, offertes of klantcontact, loopt risico op fouten die je reputatie raken. Een vaste controle door een mens voorkomt dat verzonnen feiten bij klanten terechtkomen.
Wat je zelf kunt doen
- Controleer altijd namen, cijfers, data, prijzen en links in AI-teksten voordat je ze gebruikt.
- Geef de AI je eigen bronnen mee en vraag om alleen daaruit te antwoorden.
- Vraag de AI om aan te geven wat het niet zeker weet.
- Vraag af en toe aan AI-assistenten wat ze over je bedrijf zeggen en corrigeer fouten op je eigen site en profielen.
Veelgestelde vragen
Waarom verzint AI soms dingen?
Onder meer door gebrekkige trainingsdata, gebrek aan koppeling met echte feiten, en omdat training gokken vaak beloont boven ‘ik weet het niet’.
Kun je hallucinaties helemaal voorkomen?
Nee. OpenAI noemt ze een fundamentele uitdaging; je kunt ze wel verminderen met bronnen, grounding en menselijke controle.
Verwante begrippen
- RAG (retrieval-augmented generation) uitgelegd voor marketeersRAG is een techniek waarbij een AI-model eerst relevante documenten opzoekt en daarmee zijn antwoord schrijft, in plaats van alleen te vertrouwen op wat het uit training weet.
- Grounding (AI)Grounding is het koppelen van een AI-antwoord aan actuele, controleerbare bronnen, zoals zoekresultaten of je eigen documenten, zodat het model minder verzint.
- Prompt (voor mkb)Een prompt is de opdracht of vraag die je aan een AI-tool geeft; hoe duidelijker je doel, context en gewenste vorm beschrijft, hoe bruikbaarder het antwoord.
- E-E-A-TE-E-A-T staat voor Experience, Expertise, Authoritativeness en Trustworthiness: ervaring, deskundigheid, gezag en betrouwbaarheid, de kenmerken waarmee Google goede content beschrijft.
Hoe zichtbaar is jouw bedrijf in Google én in AI-antwoorden? Doe de gratis merktest of plan een kennismaking.